Glas-in-loodramen

Glas-in-loodramen
Raamversiering met glas-in-lood is al eeuwen oud. De afgelopen twintig jaar is er een hernieuwde belangstelling voor deze methode. Als hobby maar ook in de kunstnijverheidsindustrie. Dennis legt in 8 stappen uit hoe je zelf een glas-in-lood creatie maakt.

Glas-in-loodramen

Versiering met glas is al vele eeuwen oud. De oorsprong kun je vinden in Egypte. Hier werd glas voor het eerst gebruikt voor sieraden. Daarna verspreidde het gebruik van glas zich naar Griekenland en Rome, waar het voor het eerst werd gebruikt in ramen. In de middeleeuwen werden glas-in-loodramen in de rest van Europa geïntroduceerd, waar het vooral werd gebruikt voor de versiering van kerken. Door de eeuwen heen zijn er steeds meer bewerkingen met glas gekomen. De technieken en materialen zijn steeds verbeterd. In de afgelopen twintig jaar is de belangstelling voor glas in lood weer enorm toegenomen, als hobby, maar ook in de kunstnijverheidindustrie.

Zelf glas bewerken is niet zo moeilijk als je denkt. Met de juiste gereedschappen, materialen en een goede uitleg kun je zo aan de slag. Kijk hier voor een filmpje waarin Dennis samen met de glazenier een glas-in-loodraam maakt.

Zelf een glas-in-loodraam maken

Benodigdheden:

(De benodigdheden zijn te koop bij hobby- en glaswinkels of in glasateliers.)

  • Kleurloos waterglas
  • Gekleurd glas blauw
  • Gekleurd glas geel
  • Kathedraalglas
  • Viltstift
  • Glassnijder
  • Gruistang
  • H-vormig loodprofiel van 6 millimeter
  • H-vormig loodprofiel van 12 millimeter
  • Soldeertin
  • Soldeerbout
  • Talgkaars
  • Staalwol
  • Loodkit
  • Krijt
  • Borstel voor lood
  • Loodstrijker
  • Houten plank
  • Houten latten
  • Poetsmiddel

Stap 1
Meet de breedte en hoogte van het lijstwerk waar het glas-in-loodraam moet komen. Trek 1,5 millimeter af van de hoogte en de breedte en neem dan het ontwerp hieronder over op twee stukken stevig karton met een dikke viltstift.

Zet 6 millimeter vanaf de buitenmaat nog een extra lijn. Omdat het buitenste stuk lood 12 millimeter breed is, geeft deze lijn aan waar het glas moet worden gesneden.

Leg het patroon op een grote plank en spijker de latten in een rechte hoek naast de buitenste lijnen van het ontwerp.

Snijd al het glas, waarbij je tussen elk stuk een ruimte van 1,5 millimeter over laat voor het lood. Meet en snijd twee strips van het 12 millimeter lood af en leg ze tegen de binnenkant van de latten. Meet de uiteinden in verstek .

Stap 2
Leg de stukken glas in de kanalen van het lood. Hierbij scheid je de stukken met een ander stuk lood van 6 millimeter. Houdt bij het leggen rekening met het loodprofiel dat er straks langs komt te liggen.

Stap 3
Breng afwisselend het glas en het lood aan. Meet en snijd het lood en houd rekening met de strips.

Stap 4
Als het paneel compleet is, wrijf je de talgkaars op de kruispunten. Daarna moet elk punt met staalwol worden opgewreven. Smelt op elk punt net genoeg soldeertin om de delen lood samen te voegen.

Stap 5
Nu borstel je kit in de ruimtes tussen het glas en de profielen. Draai het paneel om en herhaal het kitten. Dit maakt het paneel sterk en waterdicht.

Stap 6
Strooi wat krijt op het glas en de profielen. Dit absorbeert de olie van de kit en maakt het glas schoon. Als de kit gedroogd is, haal je de overtollige kit met een houten stokje weg.

Stap 7
Borstel het paneel krachtig om overtollig kit en poeder van het glas en de profielen te halen. Door het poetsen worden de profielen donkerder. Door het met zwart poetsmiddel te bewerken worden de profielen nog donkerder.

Stap 8
Plaats de onderkant van het paneel in de opening van het kozijn en tegen de sponning. Duw voorzichtig het raam naar achteren zodat het tegen de rest van de sponning leunt. Past het raam niet, haal dan met een loodmes wat van het buitenste lood weg.

Restauratie glas-in-loodramen

Glas-in-loodramen gaan ongeveer zeventig jaar mee. Na verloop van tijd wordt het lood geleidelijk brokkelig door oxidatie waardoor de ramen op een gegeven moment bol kunnen gaan staan. Verder kunnen de ramen gaan tochten en vocht doorlaten. Het ijzer in de ramen kan gaan roesten en scheurvorming in het metselwerk geven. Op tijd restaureren is dus belangrijk. De restauratie van een glas-in-loodraam houdt in dan het raam helemaal uit elkaar gehaald wordt en vervolgens opnieuw in lood wordt gezet. Dit kun je zelf doen met behulp van de gebruiksaanwijzing hierboven, maar je kunt het natuurlijk ook door een professionele glaszetter laten doen.